ZELANDA BERRIA Hego Irla

Bueno, kostata baina hor guaz Nueva Zelandako kronika idaztea, Malasiatik zuzenian!!

Wellingtonen goizian goiz ferria hartu ta Pictonea allatu ginan. Bidaia oso polita izan zan, hego irlako iparraldian dauden fiordotatik. Pictonen aldamenian dagon Havelock herrian pasa genitun pare bat egun ta hor aprobetxatu genun “Queen Charlotte track” izeneko lau eguneko mendi buelta baten zati bat iteko.

Handik furgoneta hartu eta Kaikoura aldera jatxi ginan. Behin kostako bidian sartu ginanian, flipatu in genun harroketan zeon foka pillakin!!

Kaikoura allatu orduko, arratsaldian, penintsulari buelta ematen dion mendi bueltatxua in genun. Oso polita!!

Hurrengo egunian berriz Kaikoura atzian daon Mont Fyffe igotzeko espedizioa montatu genun. 1600 metro dazka ta 0tik hasita deskantsurik gabeko aldapa bat da goraino. Han bertako refugioan reserbatu genun lekua lo iteko. Eguna allatu zanian ez geunden oso motibauta ze dana lainotuta zeon eta xirimiri nazkagarri bat ari zun. Baina menos mal animatu ginala ze goraka hasita 1000 bat metroko altura pasa genunian eguzkitara atera eta laino itxaso bat utzi genun behean. Bistak inpresionantiak zian, behe dana txuria eta mendi tontor danak bistan. Hor ikusi genitun lehenengo aldiz Nueva Zelandako alpeetako tontorrak!!

Txabolan gau polit bat pasa ta geo, beste bide batetik bueltatu ginan. Odisea politta!!

Ta azkenik indarrak rekuperatzeko bainu bat eta bazkari ear bat bezelakorik ez!!

Kaikouratik atea aurretik ta zuzenian Nueva Zelandako mendirik altuena ikustera, Aoraki Mont Cook!

Mont cook bidian, Lake Tekapon in genun geldialdia.

Bertako parke nazionalian ibilbide plit bat in genun mendi azpian zeon glaziarrea.

Handik Queenstownea jun ginan gauza bakar bat genula buruan, parakaidiiiinn!! Hortaz aparte Queenstown kriston herri polita iruitu zitzaigun, anbientia zekan herria ta ingurua inpresionantia!!

Benetan jartua!! Aurreko egunian kaka inda bageunden ere, egunian bertan dana gozamena!! Lurra ikutu orduko berriro abioira igotzeko desiatzen geunden. Aukera dakanak dudik ez in probatzeko!!

Queenstownen danak ona ezin zun izan ta adrenalina jaistekjo furgoneta tallarrea eraman ber izan genun konponketa txiki bat itea. Ezer etzan izan eta aurrea!!

Gero Milford Sound-era, galdu ezin genun parada. Nueva Zelandako atrakziorik famatuenetakoa da eta egia esan pena merezi du hegoaldeko fiordo hauek bertatik bertara ezagutzea. Honea allatzeko kilometro batzuk in genitun ikaragarria zan karretera batetik eta gero ferri bat hartu fiordoak ezautzeko!!

Ta nola ez, Nueva Zelandan eonda egun batzutako mendi bueltan bat in berra zeon. Pilla bat daude aukeran. Guk Kepler track aukeratu ginun. Fiordotan daon Te Anau herrian hasten da eta lau egun beranduo puntu berian bukatzen da. Kontrako zentzuan in genun eta pilla bat gustatu zitzaigun bai bidia ta bai refugioak ze ondo montauta dauden!!

Hau ez da hemen bukatzen!! Hego irlako bigarren zatia laister izango da!

ZELANDA BERRIA Ipar Irla 2

Coromandelen egun batzuk pasa ta geo Rotorua ingurura jun ginan Geiserrak ikusteko goguakin. Geiserrak espektakularrak iruditu zitzaizkigun ta hortaz aparte han ere bueltatxon bat in genun mendi aldetik.

Tongariro parke nazionalera gindoazela, bidaian Taupo laku inguruan dauden Huka fallseko urjauziak ikustera gelditu ginan lagun baten gomendioagatik.

Arratsaldian Tongarirora allatu ginan. Han Tongariro Alpine Crossing izeneko ibilbide famatua dao. Dana zona bolkaniko bat da. Berez egun batian in daiteke baina guk 2 egunetan in genun pixkat luzeo iteatik. Hortako bertan daon mendi refugio batian pasa genun gaua. Orain arte Nueva Zelandan indako ibilbiderik espektakularrena izan da. Esan baita ere, inguru hauetan grabatu ziala “El senor de los anillos”eko Mordorreko imajenak. Baita pelikulan Domm mendia izena duena ere (Frodok eraztuna botatzen duena). Hau Ngauruhoe bolkana da eta ondo kostata baina lehenengo egunian goiko kraterreraino igo ginan!!

Tongariroko buelta bukatu ta geo, txikituta, egun bat deskantzatu eta Nueva Zelandako kapitalea jun ginan, Wellington, hegoaldeko irlara juteko ferria hartzeko asmotan. Hau ere ikusi berra zeon eta 3 egun pasa genitun bertan ingurua ezautzen.

Oaingoz Nueva Zelanda inpresionantia iruitzen ai zaigu!! Hemengo mendiak, basuak, kostaldia… eta batez ere gidatzen guazen bitartian ikusten dian parajiak! Gainea esaten dutenan arabera hegoaldeko irla oraindik eta earrago eta salbajeo omen da! Asike, hau hasi besteik ez da in!!

ZELANDA BERRIA Ipar Irla

Aucklandera iritsi ginan Hawaitik urtarrillak 6an (Hawaitik urtarrillak 4an atera ginan eta hegaldia 7 ordukoa izan arren, urtarrillak 5a aurten usaitu ere ez degu egin). Aucklanden gure helburu bakarra furgoneta bat billatzia zan hemengo 2 irlak ondo ezautzeko. Lau egun estresante izan zian, alkilerra galdetu (oso oso garesti), kotxeen merkatutara jun, partikularrei deitu… hirugarren egunian ia erdi desesperatzen hasi ginanian prezioak oso garestiak zialako, merkatuan geunden burumakur eta gure furgoneta pasa zan muturran aurretikan. Hasierako prezioa altu xamarra bazan ere, pusketa ear bat kentzia lortu genun oferta bat inez eta beak onartuz. Ta galdetuko zeate: nola negoziatu zuten hain ondo 2 hauek inglesez bi hitz jakin gabe? galdera ona, saltzailea Txilenoa zen.

Xerraxen kontsejuak jarraituz (portzierto, aupa Xerrax, eskerrikasko danagatik!) Nueva Zelandako “Carabanas Oiartzunera” jun, ber genun dana erosi ta prest jarri ginan gure biajia hasteko energia txute ear batekin!!

Ipar irla ezautzen hasteko Auckland mendebaldeko kosta aldera jun ginan. A, bueno, jakiteko, hemenguak pixkat aldrebesak dia eta kontrako aldetik konduzitzen due ta gainea gure furguak martxa automatikuak ez ditunez, ezkerreko eskua entrenatu ber izan deu martxak ondo sartzeko. Pare bat sustillo ta geo ia kallua hartu diou!!

Mendebaldeko herritako bat Piha izan zan eta han in genun lehenengo buelta. Inguru oso politak!!

Karekare inguruan ere kriston pilla gustatu zitzaigun buelta bat in genun. Portzierto, guk ez genekin baina Nueva Zelandan Hollywooden bertan baino pelikula gehio grabatu dia!! Jungo gea komentatzen baina Karekareko plaian “El Piano” pelikula grabatu omen zan.

Egun batzutan Cape Reingara allatu ginan. Hau Nueva Zelandan iparraldeena dagon lurmuturra da ta bertan juntatze dia Ozeano Pazifikua eta Tasmaniako itxasua. Oso guapua!!

Cape Reinga utzi eta konduzitzeko monua geneukanez Coromandeleko penintsularaino jun ginan kriston pitxada hartuta. Beraka gindoazela paradatxua in genun Kauri Forest Parken hemengo Kauri zuhaitz gigantiak ikusteko. Bestela fijatu jendian tamainua eta konparatu Kaurian tamainuakin.

Coromandelen, bertako parke nazional batea jun ginan egun pare bat pasa ta pateada batzuk iteko asmotan. Asuntua bastante rana atea zan, kriston mendi buelta in ber genulakuan atea ginan eta euri azpian pasa genitun bueltak irauten zitun 6/7 orduak. Halare gauza txarrai buelta ematen jakin ber da, eta holaxe bukatu genun!!

HAWAI

3 Hegaldi ta geo Mexikotik Hawaira allatu ginan gabonak pasatzeko asmotan. Waikikira jun ginan, bertan Samperrekin juntatu eta 15 eguneko planina egiteko. 3 egun Waikikin pasa ta geo (Benidorm), kotxia alkilatu eta North Shorera zuzenian! Han Waimean, itsasondoan zegoen ostatu batian geatu ginan beste 3 egun eta hola kotxez eta bizikletaz rulo batzuk emanaz North Shore osua ezagutu genun. Kriston suertia euki genun ze han egon ginan egunetan urteko maretoia sartu zan. Aukera euki genun munduko olatuik famatuenak ezautzeko kriston itsasuakin!! Pipeline, backdoor, waimea, sunset…

Urtezaharren aurretik abioi bat hartu eta Big Island ezautzea ere jun ginan. Hilo herrian egon ginan pare bat egun eta egia esan earki pasa genun nahiz ta gauza askorik ez egon. Han juntatu ginan beste 2 katalanekin, Sergi eta Sergi, snorkling pixkat iten eta bolkanetatik pasiatzen.

Big Islandeko azkenengo eguna berriz Konan pasa genun, Samper baleak ikusteko desiatzen bait zegoen. Eta emateunez guk Kanadan baino suerte gehixeago euki zun!!

Big Island asko gustatu zitzaigun baina egia esan ez dao motxileruantzat oso preparauta, ez bait dao ia autobusik ezta hostal askorik ere.

Urtezahar egunian bertan bueltatu ginan Waikikira arratsaldeko 7tan, denbora justuakin afaitako lekua billatzeko. Halare earki pasa genun hirurok eta parranda earra bota genun nahiko parre eta dantza eginaz!! Benetan urtezahar ezberdina!!

Urteberriko ondorenakin batea, geunden hostal nazkagarri hura laga eta geatze zitzaizkigun egunetako hotel baten billa jun ginan. Egun hoietan Ion eta Samper Pearl Harbourreko museoa ikustea jun zian.

Waikiki aldamenean dagoen Diamond Headera ere buelta in genun.

Samperrek tiburoiekin igari egiteko aprobetxatu zun,

gu berriz, Hanauma Bayra jun ginan snorkling itea.

Ta holaxe agurtu ginan ba hirurok 15 egun polit pasa eta gero!!!

MEXIKO

MEXIKO D.F.

D.F., kriston eromena!! Munduko hiribururik haundiena da, hogeitahiru bat milloi biztanlerekin. Hau earki nabarmentzen da bertako zentrutik eta zokalotik paseatzerakoan!! Kaleak jendez gaiñezka, metroa toperaiño beteta… Halere kriston hiriburu interesgarria da eta ikusteko gauza pillarekin.

Hiru egun bakarrik genitunez gauza hauetxek aukeratu genitun iteko: Frida Khaloren etxea ikusi Coyoacanen eta Antropologiako museoa bixitatu. Museoa ikaragarria da eta egun osoa pasa genun bertan, halare denbora gutxikin geratu giñen.

Gau hortan berriz, Mexikon hain famatua den “lucha libre” (presin catch) ikustera joateko animatu ziguten. Ikaragarri ondo pasa genuen baina egia esan iñoiz ikusi dugun ikuskizunik kutreenetakoa izan zen!!

Azken eguna berriz Hawairako gauzak prestatzen eta zuentzat bloga idazten pasatzen ari gea!! Hemen bukatzen dia ertamerikako kontuak. Hurrena berriz kriston txip aldaketa!! Gañea hurrengo argazkitan bi izan beharren hiru izango gea!! AUPA SAMPER!!!

MEXIKO

OAXAKA

San Cristobaleko jendepillataz pixkat nazkatuta, Oaxakako kostara joan giñan erlaxatzera. Mazunten geratu giñen 4 egunez hango hondartza, paisaia eta janariaz gozatzen!! Gure bizitzako lehenengo aldia da Abenduan hondartzen eta eguraldi ederrarekin egonten garela eta egia esan earki eoten da!!!

Ia ertamerikako egunak bukatzen ari ziren eta Mejiko D.F.ra urreratu behar genuen. Hortarako Oaxaka herrira joan behar genun autobusa hartzera, baina lehenengo San Jose del Pacifikon geratu giñen pare bat gau pasatzen. Hau mendi tartean dagoen herri txiki polit bat da…

Oaxakara heldu, han egun bat pasa eta zuzeneko autobus txartela hartu genun Mexiko D.F.rako.

MEXIKO

CHIAPAS

Floresen autobusa hartu eta Colozaleko muga gurutzatuz Palenqueko herrira allegatu giñen 6 bat ordutan. Azkenean Mexikon!!! Ilusio handia genun lurralde hau ezautzeko, bidean aurkitzen genituen bidaiari denak oso ondo hitzegiten bait ziguten berataz eta baita leku pilla gomendatu ere. Hogei egun bakarrik geratzen zitzaizkigun ertamerikako bidaia bukatzeko eta Mexikoko geldiuneak egiteko aukeraketa bat in ber izan genun. Berez, gure hegazkin txartelarekin, hegaldia atzera genezakeen, baina gure sorpresarako Samper zetorren Hawaira eta Abenduak 20rako Honolulun egon nahi genuen berarekin.

Palenquera heldu eta segituan Panchan izeneko auzora joan giñen hostal bat billatzera. Behin hostatua hartuta zeozer jatera joan eta han ezagutu genuen Mirian sevillarra. Berarekin pasa genitun hango 3 egunak.

Hurrengo egunean Palenqueko ruinak ikustera joan giñen hirurok eta baita bidean juntatu zitzaigun Claudia Suitzarra ere. Lauron artean giro politta sortu zan eta earki pasa genun leku inpresionante hura ikusten.

Ruinetan 4 ordu pasa ta geo, Misol-hako urjauzian egin genuen geldialdia eta handik Agua Azuleko putzu eta urjauziak ikustera. Egun konpletua pasa ta gero earki afaldu genun laurok Panchanen.

Bigarren eguna lasai hartu geneun, ta baita aprobetxatu ere, Ekaitz gure hilobari deitu eta zoriontzeko.

Palenquetik 5 ordutan, San Cristobal de las Casasera heldu giñen. Hainbeste entzun eta gero desiatzen geunden Zapatista mugimenduaren zentro den herri hau ezagutzeko. Astebete pasa nahi genuen bertan eta halaxe egin genun. Beste herri askorekin gertatu bezela uste baino dexente turistigoagoa da. Zapatistak diren indigenen komunidadeak ikusteko aukera ez genun aprobetxatu eta gogoarekin geratu giñen komunidade hauetako Caracolen funtzionamentua ezagutzeko. Hala ere herriko jendearekn hitzegiñez eta Kinoki izeneko zentro kulturalean dokumental batzuk ikusiaz gaiaz eguneratu giñen pixka bat.

Chiapaseko hiriburua den Tuxtla Gutierrezera ere joan giñen, bertako “Cañon del Sumidero” bixitatu ere bai.

Goiz pasa bat in genun San Juan Chamula herrira bertako eliza berezian ite zituen ritualak ikusteko, arrautzak eta oiloak erabiltzen zituzten gaixotasunak sendatzeko. Oiloekin ritualak egiterakoan asko inpresionatzen zuen bukaeran lepoa nola bihurritzen zioten ikusteak.

Gainontzean hostaleko jendearekin egon giñen denborapasan, baita takerietan Mexikoko janaz gozatzen ere!! Azken egunetan lau gazte ezagunekin kointziditu genun hostalean, hauek Queretaroko unibertsitatean ari ziren ikasten. Azkenengo egunean berriz neska bat eta bere alabatxoa ere ezagutu genitun Altzolako apaizetxean bizi direnak. Ze txikia den mundua!!

GUATEMALA

FLORES ETA TIKAL

Gure Guatemalako azken geldialdia Flores herria izan zen. Kriston herri polita da, laku baten erdian dagoen irlatxo batean eraikia. Leku turistikoa eta polita izan arren, gu han gelditzeko arrazoi bakarra oso gertu dauden Tikaleko ruinak ikustea zen.

Egun horietako batian, azaroak 24 hain zuzen ere, ertamerika osoan emakumearen aurkako indarkeriaren kontrako eguna ospatzen zen. Floresen geundela ikusi genuen hango emakumeek antolatutako mobilizazioa.

Esan bezela Tikaleko ruinetara jun giñan. Guatemalan dauden Mayen ruina garrantzitsuenak dira. Benetan zoragarriak dira, Mayek duela hainbeste urte eraikitako tenplu eta piramideak. Esan zigutenez Tikaleko Mayen aroa gutxi gora behera 800 k.a.tik 800 k.o.ra iraun zuen.

GUATEMALA

IXIL LURRALDEA

Hasteko esan Ixil lurraldea izan dala Guatemalan gehien transmititu digun lekua eta esperientzia politena eduki deguna. Uste ez izan arren egun batzuk pasata konturatu ginen Guatemalan turista danai leku berdiñetara eraman nahi izaten gaituztela, organizatutako tour eta garraioetan. Hau ez da txarra bidaiari desberdiñak ezautzeko baiña konturatze zea bertako jende eta kulturakin ez dezula batere kontakturik edukitzen. Hori izan zan behintzat gure inpresioa.

Benetan asunto hontaz nazkatzen hasi giñanian, zortia eduki genun eta proiektu polit bat allatu zan gure eskutara, “ekoturismo Ixil” deitzen ziotena. Honen funtzionamentuakin lurralde hortako komunidade indigenekin elkarbizitzeko aukera eduki genun egun batzutan. Gainera ordaindutako diru guztia komunidade horietara jute zan zuzenian. Nebajea allatu, eta bertan elkartu giñan gure gia izango zan Josekin, bera jaio zen Xix aldeara abiatzeko.

Han egon ginen egunetan kriston zortia eduki genun ze ekoturismo hori bultzatzeko CNNko kazetariak zeuden pare bat egunetarako erreportai bat egiten. Hauek han zirela eta inguruko aldeatan aktibitate ugari antolatu zituzten eta haiek ikusi eta bertan parte hartzeko aukera izan genun.

Egun hoietan gehienbat Joseren familiarekin egin genuen hartuemana. Beraiekin eta beste familia batzuekin egin genituen otorduak haien etxeetan, beraien bizimodua ezagutuz, 36 urte iraun zuen gerrako historioak entzunez eta baita konkista aurreko Mayen bizimoduaz jakiñaz ere.

Asko inpresionatu diguna ze baliabide gutxikin eta gobernuaren batere laguntzarik gabe ze proiektu pilla atera dituzten aurrera gerra ondorenean. Hauetan beraientzat garrantzitsuena, Xix aldean eraiki zuten institutoa da. Hau pixkanaka pixkanaka aurreratzen eta hobetzen joan dira urtetan zehar. Ume eskola bezela hasi zena, gaur egun eskolaz gain, lanbide ezberdiñak ikasteko instituto bat da. Inguruko aldea guztietako jendea joaten da arotzgintza, ogigintza, jostungintza…etb. ikastera. Onena da asko interno bezela joaten direla eta ez dutela xentimorik ordaindu behar ez ikasteagatik, janagatik ezta materialagatik ere. Hau dena miresgarria da!!

Egun hauek ahaztezinak izan zian eta pena haundiakin agurtu giñan Jose eta bere familiataz, baita herriko beste jendiataz ere. Egia esan danan artian etxian bezela senti arazi ziguten. Eskerrikasko denagatik eta agur bat denei!!!

GUATEMALA

ANTIGUA – ATITLAN – SEMUC CHAMPEY

Alperkeriak jota eon gea baña pilak kargatu ditugu eta berriz ere martxan jartzeko prest!!

Granadan gozo gozo jarri ondoren, Erika eta bestiak agurtu eta 16 orduko autobus bidaiari ekin genion. Pena pixkatekin Honduras eta El Salvador autobuseko leihotik ikusiaz pasa genitun eta ilusioz beteta Guatemalara iritsi giñan!!

Hiriburua utzi eta Antiguan hartu genun ostatu. Antigua kriston polita iruditu zitzaigun baina pare bat egun pasata, konturatu giñan gehitxo zala. Turistikoegia iruditu zitzaigun, bere kale txukun eta jatetxe garestiekin.

Behin Antiguan egonda derrigorrezko bixita gendun Pacaya bolkana. Hau benetan pena merezi izan zun bixita bat izan zen. Pacaya bolkanan berezitasuna, laba benetan urre ikusteko aukera da. Arratsaldeko turnoa hartu genun illunpetan laban gorritasuna gehiago nabarmentzeko. Ordu terdiko bidea geneukan goraka eta ez genun asko espero ikusiko genuna hain inpresionantia izango zanik. Kriston laba erreka geneukan gugandik 2 metro eskasetara!!

Antiguako egunak herria ezagutzen pasa ondoren Atitlan laku aldera jun giñan. Inguruko herririk garrantzitsuna Panajachel izan arren gu San Pedro de la Lagunan gelditu giñan, lasaio zalako. Lakua ikaragarria da, mendi eta bolkanez inguratuta bait dago. Pena bat da, azken hillabetetan lakua txerrikeriz bete bait da eta alga toxikoz josi, ondorioz ezin daiteke lakuan bañatu. Halare herriko jendea jo ta su ari da garbiketa lanetan eta espero deu ahal den lasterren lakua berreskuratzea lortuko dutela.

Iritsi eta hurrengo egunian, osteguna zenez (osteguna eta igandetan izaten bait da) Chichicastenangoko artisau merkatura jun giñan. Hau de eromena!! Milla postu, regateo gogorra baina kolorez jositako erropa eta tela zoragarriak!! Egun polita pasa genun eta baita erropa pixkat erosi ere bidaiarako.

Chichicastenangotik bueltan, gure sorpresarako zoro moduan urreratu zitzaigun neska bat. Zein izango eta Rebeca estatu batuarra, zopiloteko laguna!! Kriston poza eman zigun bera aurkitzeak eta hurrengo egunerako txangoa prestatu genuen elkarrekin “Nariz del Indio”ra joateko.

“Nariz del Indio” laku gainean dagoen mendi tontor bat da. Goizeko 4retan irten giñen denok illunpetan, tontorretik egunsentia ikusteko. Bista ikaragarria zen eta lekua ere ondo polita, ritual mayak egiteko altare eta guzti!!

Goiz pasa polita egin ta geo, ondo gosaldu ta danak lotara. Arratsaldean berriz Rebecarekin juntatu eta herriko terma artifizialetara bixita, ur berotan muskuloak erlaxatzera. Earra!!!!

Antigua bueltatu eta Semuc Champeyko putzu naturalak ikustera. Hona heltzeko pakete bat hartu genuen tour osua sartua zeukana: garraioa, hotela eta parketako sarrerak eta gia. Azkenengo aldia!! Allatu eta Koki, gure 14 urteko gia profesionalaren laguntzaz, xaguzaharren kobara. Millaka eta millaka xaguzahar kobatik irtetzen gure muturren aurrean.

Hurrengo goizean zuzenean putzu famatuak ikustera. Nola esan… guretzat munduko marabilletako bat!! oso egun dibertigarria pasa genun, kobazulo illuneko errekak esploratzen kandelak hartuta, 8 bat metroko urjauzitik salto egiten, zuhaitz bati lotutako kolumpio batetik errekara saltoak egiten eta nola ez putzu naturaletan bañatzen!!

Eguna leher eginda bukatu genun baina gauza earra da holako egun bat eta geo hamakako lasaitasunian erlaxatzia!